De dood van de hippe one-off

9 Jul

Een bierwereld waarin niet wordt geklaagd is een bierwereld waarin ik niet wil leven. Deze keer neemt René de honeurs waar.

Je hebt het wel eens: je ziet iets, je proeft iets of je hoort een liedje en je vindt het het mooiste wat je ooit gezien, geproefd of gehoord hebt. Maar als je het naderhand nog eens wilt zien is het niet meer te vinden. Dat liedje? Niets te vinden behalve een vage website die wel de titel vermeldt maar geen artiest. En dat visje dat je op vakantie in dat ene kleine restaurantje gegeten hebt, waarvan je nog speciaal de naam hebt opgeschreven zodat je het zeker nog een keer zou kunnen kopen? Nee hoor, ook niet, die vissoort kent niemand. Sterker nog hij bestaat niet eens.

Ook qua bier kun je tegenwoordig steeds vaker een biertje openen dat je daarna nooit meer zult zien of proeven. De one-off. Enkele jaren geleden was het, in Nederland tenminste, nog slechts een sporadisch voorkomend fenomeen. Tegenwoordig echter komt het steeds meer voor. Zo vaak zelfs dat het een trend lijkt te worden. Al wordt het lang niet altijd een one-off genoemd, maar vaker een experimenteel brouwsel of iets dergelijks.

Wat is een one-off precies? Letterlijk vertaald is het simpelweg “eenmalig”. Een eenmalig gebrouwen bier dus. Op zich niets mis mee, als er maar genoeg liters van gebrouwen zijn. Voorbeelden hiervan zijn special editions bijvoorbeeld of limited editions. Niet dat dit altijd waarheid is, want het is natuurlijk ook een fijne marketingtruc. Snel kopen, snel kopen, want op = op en dan heb je deze extra lekkere extra speciale limited edition gemist. Regelmatig doen brouwers het om een X-aantal jarig bestaan te vieren, ofwel van zichzelf, ofwel van de stad waarin ze gevestigd zijn en er zijn vast nog talloze voorbeelden meer te bedenken zoals iemand die zijn 10.000e bier gaat proeven ;) sold_out

Een paar jaar geleden kwam Mikkeller met zijn single hop serie. Meermaals heb ik mensen horen zeggen dat het een eenmalige reeks was om de verschillen tussen diverse hopsoorten duidelijk te maken: steeds hetzelfde basisbier maar telkens andere hop. Ondertussen zie ik in verschillende bierwinkels nog altijd flesjes Mikkeller Single Hop staan. Ik hoop maar dat ze opnieuw gebrouwen zijn want anders is het inmiddels ouwe meuk vrees ik. Hoe dan ook, van een echte one-off is geen sprake, daarvoor hadden deze bieren allang van het toneel verdwenen moeten zijn.

Het komt echter vaker en vaker voor dat de one-off nog beperkter is dan een eenmalig brouwsel ter ere van een bepaalde gelegenheid of om het verschil tussen hopsoorten aan te duiden. De one-off wordt qua aantal populairder maar beschikbaarheid schaarser.

Behalve een eenmalig bier ter ere van een jubileum komen er ook steeds meer cafés met een eigen bier. Sommige hebben een eigen huisbier dat in principe altijd verkrijgbaar is, maar anderen laten eenmalig een bier brouwen voor hun kroeg dat alleen maar daar te krijgen is. En nog erger, slechts 1 dag. Dan wordt het dus al heel erg beperkt. En toch kan het nog erger. Want 1 dag beschikbaar betekent, even ervan uitgaande dat de kroeg goed bezocht wordt, toch nog een bepaalde hoeveelheid flesjes of een bepaald aantal fusten. En dus kan het nog erger.

Nu komen we echt bij de experimenten uit. Brouwers die slechts 10 liter van een bepaald bier brouwen om op één enkel festival te staan zoals het brett-festival (Carnivale Brettanomyces) in Amsterdam. Of honderd liter bier gebrouwen maar vervolgens per 10 liter laten rijpen op 10 verschillende vaten. Experimentele mini-batches die slechts op 1 dag verkrijgbaar zijn, op 1 festival en dan ook nog volgens het op = op principe wat binnen 5 minuten een feit is, heeft het bier dan wel bestaan? Is het wel een nieuw bier te noemen? Ja natuurlijk, het is (heel eventjes) een bestaand nieuw bier, maar wat moet je hiermee? Het is nog kleiner dan de gemiddelde homebrew.

Als fanatiek bierproever vind ik het uiteraard leuk om nieuwe bieren te proberen. Maar alleen maar om het proberen van iets nieuws? Nee zeker niet. De bieren die ik het hoogst heb beoordeeld, die ik het allerlekkerst vind, die probeer ik opnieuw in handen te krijgen. Maar met dit soort super kleine (test)brouwsels gaat dit zowel mij als anderen nimmer meer lukken. Overigens hoeft het niet per se om slechts 10 liter te gaan. Kijk bijvoorbeeld naar een hippe brouwer als Oersoep. Ze maken mooie bieren, sommige heel mooi zelfs, maar je hebt al heel veel geluk als je een fles van hetzelfde bier nog een tweede keer tegenkomt.

De zeldzaamheid qua aantal maakte de one-off cool en hip: eenmalig, speciaal, limited, nu kopen! Nu is het haast andersom: er zijn zoveel eenmalige, special editions en experimentele / test brews dat het (een deel van) zijn charme heeft verloren. Daarbij is het haast ondoenlijk om ze te proeven aangezien deze bieren op festivals binnen 5 minuten op zijn en de flessen zo gelimiteerd dat het zoeken is naar een speld in een hooiberg.

En wat heb je er dan aan? Ik denk weer terug aan mijn visje op vakantie. Ik ben helemaal geen vis-eter, dus ik moest en zou de naam van deze vis onthouden want die ging ik thuis ook kopen. Eindelijk een vis die ik lekker vind! Maar hij is er niet. Hij bestaat niet. Het bleek een one-off. Balen.

No comments yet

Leave a Reply