Column: Vergeet niet te genieten

2 Mar

Ik ben een enorme statistiekenfanaat. De statistieken van mijn Ratebeer-account bekijk ik dagelijks, ook als er niets veranderd is. Gewoon omdat ik het leuk vind om scores, gemiddelden, totalen en wat allemaal nog meer met elkaar en met anderen te vergelijken.

Zo ook deze ochtend. Ratebeer onderscheidt 73 verschillende bierstijlen. Ik sorteerde mijn statistieken per stijl op “average”, oftewel de gemiddelde score (tussen de 0,5 en de 5,0) die ik aan bieren uit elke stijl gegeven heb. Als ik de stijl “Cream Ale” even niet meetel omdat ik daar slechts 1 bier van geproefd heb staat bij mij de stijl Imperial Double IPA bovenaan met 3.88 gemiddeld na 107 bieren uit deze stijl. Dit komt overeen met mijn favoriete stijl. Niets nieuws onder de zon dus. Daarna volgen Black IPA (3.79, 46 bieren), Imperial Stout (3.76, 220 bieren) en American Strong Ale (3.74, 39 bieren).

Het valt me nu pas op dat vooral de zware stijlen hoog scoren. In de top 10 staan verder IPA, Imperial Strong Porter, Barley Wine, American Pale Ale en Abt/Quadrupel. Behoudens de Cream Ales, IPAs en APAs zijn het stuk voor stuk stijlen met vaak een flinke body en relatief hoog alcoholpercentage en krijgen ze toch vlug het predicaat bier voor gevorderden. Waar zijn de “traditionele” stijlen gebleven? Waar zijn de vermaarde Belgische bieren die tot de opkomst van de Amerikaans geschoolde brouwers toch wereldwijd geprezen werden? Vind ik een frisse pils, uiterst gebalanceerde geuze of een ‘Abbey’ Dubbel niet meer lekker?

Tijdens het proeven van bijvoorbeeld een Dubbel of Tripel heb ik het ook wel eens gedacht. “Hier is eigenlijk niets mis mee, maar waarom ben ik toch niet zo enthousiast en kan ik niet hoger geven dan een 3.5?” De afgelopen jaren heb ik verschillende theorieën voorbij horen komen, zoals ‘je smaak evolueert’ en ‘je gaat moeilijkere smaken meer waarderen naarmate je meer hebt geproefd’. Er zit misschien wat in. Voordat ik begon met speciaalbier proeven heb ik me in mijn tienerjaren net als menig ander veelvuldig onder de pilstap van een overvolle luidruchtige kroeg laten vollopen. Pils smaakte prima, maar na een stuk of 15 proefde je dat toch niet meer, voor zover het überhaupt al om de smaak ging.

Het proeven van speciaalbier startte bij mij met de verkenning van makkelijk verkrijgbare, voornamelijk Belgische bieren. In de eerste maanden nadat ik begon te noteren wat ik proefde was mijn favoriet Brugse Zot Dubbel. Een goede tweede was St. Feuillien Saison. Beide bieren dronk ik regelmatig, zo niet elke keer dat ik mijn stamkroeg Café Buitenlust bezocht. Nu bestel ik ze nog wel eens, maar kan ik er toch minder van genieten dan toen. Mijn beoordeling op Ratebeer is na het opnieuw proeven van deze bieren ook omlaag gegaan. Dat roept overigens weer een ander probleem op: hoe beoordeel je bieren? Is het het meest eerlijk de bieren te beoordelen wanneer je ze voor het eerst proeft en er daarna nooit meer iets aan te veranderen? Of begin je ergens en re-rate je bieren die je al lang geleden geproefd hebt nogmaals nadat je ervaring op hebt gedaan en meerdere smaken hebt geproefd?

Ik ben toch meer van de laatste benadering. Je kunt het totaalplaatje pas goed overzien nadat je de benodigde informatie hebt. Het bier dat je het lekkerst vindt nadat je je eerste 100 verschillende speciaalbieren hebt geproefd kan na het proeven van nog eens 100 verschillende bieren in theorie nummer 101 op je lijst zijn, wat het niet meer dan gemiddeld maakt. Aan de andere kant, zo kun je bezig blijven. Het blijft immers altijd een momentopname. Een lichte verkoudheid, een wel of niet rookvrije proefomgeving, het eerste biertje of het 10e biertje van de avond: het kan allemaal verschil veroorzaken in je beleving van het bier en daarmee dus ook in de beoordeling.

 

Ik ben een echte hop-head. Ik hou van bittere, fruitige, ‘volle bak’ gehopte bieren. Feit is nu eenmaal dat dit het best aansluit bij de Amerikaanse brouwsels. Is mijn smaak veranderd sinds ik begon met speciaalbier, of was mijn smaak altijd al deze maar was ik simpelweg niet op de hoogte van het bestaan van dit soort bieren? Het is logisch dat wanneer je als leek begint met speciaalbier proeven je toch eerst gaat zoeken in de plaatselijke slijter of in de lokale kroeg. En die hebben meestal geen IPAs, ferme Imperial Stouts of Barley Wines in hun assortiment. Zeker niet van brouwerijen die in deze stijlen extreme bieren gebrouwen hebben. Op zich ook logisch aangezien deze bieren niet bij het grote publiek aanslaan, maar zo kom je als ‘beginner’ dus toch al snel uit op de meest bekende bieren van onze Zuiderburen en rolt daar je eerste favoriet uit die later niet meer dan gemiddeld blijkt te zijn.

Andersom lijkt het echter ook zo te zijn. Bekijk je op Ratebeer scores van Amerikanen dan zijn er velen die een van de Belgische trappisten bovenaan hebben staan. In de meeste gevallen zal dat Westvleteren 12 zijn, maar ook Rochefort is niet ongewoon net als een aantal andere Europese bieren. Dit lijkt de theorie te ondersteunen dat je smaak verandert, maar niet zozeer evolueert. Even sterk versimpeld komt het neer op ‘begin je met het een dan ga je later het ander meer waarderen’.

Ik kom er niet uit zo merk ik. Mijn smaak is echter wel degelijk veranderd. Mijn voorkeurssmaak althans. Brugse Zot Dubbel is al lang niet meer terug te vinden bij mijn 100 hoogst gewaardeerde bieren. Geen enkele Dubbel, geen enkele Tripel, geen enkele Belgian Ale en slechts een handvol Belgian Strong Ales is terug te vinden in de eerste 100 bieren van mijn lijst. Dat neemt niet weg dat ik niet meer geniet van een goede Dubbel, Tripel, Pils of Belgian (Strong) Ale. Integendeel. Steeds vaker koop ik behalve nieuwe, onbekende bieren ook een aantal flesjes die ik al ken. Nieuwsgierig naar nieuwe bieren en nieuwe smaken blijf ik. Net zoals de zoektocht naar dat ene bier dat mijn nieuwe nummer 1 gaat worden ook blijft bestaan. Maar buiten dat is het ook belangrijk vooral niet te vergeten om te genieten. Kijk niet alleen naar je huidige smaak en favorieten, maar grijp ook eens terug naar wat je lang geleden hebt geproefd. Geniet van goed bier, ook als het niet afkomstig is uit je favoriete stijl.

No comments yet

Leave a Reply