Column: De Metafoor

12 Feb

Het proeven van bier is iets waar je heel ingewikkeld over kunt doen. Hierover had ik laatst nog een discussie met René. Dit gaat niet alleen op voor bier, maar ook wijn en whisky bijvoorbeeld. Sla een biermagazine open en ga naar het stuk waar bieren geproefd worden. In deze stukken worden meer toetsen en tonen gebruikt dan in menig etude van Chopin en de metaforen vliegen om je oren. Het ziet er heel leuk uit, maar volgens mij kan (en mag) het simpeler en duidelijker.

Ik heb inmiddels een leuke verzameling bierbladen thuis liggen. Ik schrijf graag over bier, maar ik lees ook graag hoe anderen over bier schrijven. Lezen hoe andere mensen hierover schrijven kan me inspiratie geven. Soms inspiratie om een schrijver na te doen, maar soms is het ook een inspiratie van hoe ik nooit wil worden.  Als ik lees dat een bier fruitige toetsen bevat die nog het meest doen denken aan een strandwandeling op een mooie nazomerse, heldere avond in midden september op een strand in Zuid-Frankrijk dan zegt dat mij persoonlijk vrij weinig. Bedoelt de schrijver dat het bier wat frisjes is? Lijkt het een beetje op wijn? Of misschien doet het hem denken aan het waterijsje dat hij tijdens deze wandeling tot zich nam. Misschien is het mijn gebrek aan ervaring met dergelijke strandwandelingen, of doe ik gewoon niet genoeg m’n best om me in te leven, maar ik kan er weinig mee.

Ik snap wel dat het er wat mooier eruit ziet als je een bier op zo’n manier omschrijft, maar aan de andere kant denk ik niet dat je er mensen echt mee vooruit helpt. Ik kan me niet voorstellen dat ik ooit dat bier drink en denk: Ohja, ik begrijp precies wat die schrijver bedoelde.

Dit bier smaakte niet naar een zonsonderdgang op een warme zomeravond in Friesland.

Dit bier smaakte niet naar een zonsondergang op een warme zomeravond in Friesland.

 

Als ik mensen vertel dat ik veel bieren proef en beoordeel dan merk je ook vaak dat ze wat ingewikkeld gaan kijken, terwijl het eigenlijk totaal niet ingewikkeld is. Natuurlijk, sommige smaken (her)ken je nog niet op het moment dat je voor de eerste keer een bier gaat proeven, maar over het algemeen kan iedereen een bier omschrijven. Ik noem die ene bepaalde smaak mout, omdat ik toevallig ooit een handje mout heb gegeten, maar als jij het ‘zoetig’ noemt en je vindt het een beetje stro-achtig dan zit je wat mij betreft ook in de goede richting. Hoe bepaalde ingrediënten precies smaken moet ik ook nog leren. Daarbij ken ik nog niemand die door te proeven kan benoemen welke hopsoorten er precies in een bier gebruikt zijn. Dat is wat mij betreft ook onnodig.

Mijn oproep is dan ook: omschrijf wat je ruikt en proeft een wees niet bang om makkelijke woorden te gebruiken. Wanneer je ‘ui’ proeft in een bier, ga dan niet omschrijven hoe je vroeger in de zomervakantie tussen de Zeeuwse weilanden reed op weg naar de stranden van Cadzand-Bad, in de gele Kever van je vader, alwaar een scherpe doch herkenbare, weemoedige, frisse geur tot je kwam. Je proeft ui, that’s it. Je zult er geen literaire prijzen mee winnen, maar het is wel meteen voor iedereen duidelijk wat ze bij dat bier kunnen verwachten. Meer hoef je als proever niet te kunnen. Zo is de ‘roze kermis zoetstok’ al jaren één van mijn stokpaardjes. Als ik een Duitse Weizener drink, proef ik 9 van de 10 keer een roze zoetstok van de kermis. Op het moment heb ik nog geen manier gevonden om die smaak beter te omschrijven, maar ik denk ook niet dat het zin heeft om die smaak anders te omschrijven. Het is vast de smaak van een bepaalde zoetstof, of misschien heeft de gist er iets mee te maken. Ik weet het niet. Ik proef in een Weizener geen flirtende 13-jarigen die moeilijk staan te kijken bij de botsauto’s op een druilerige, regenachtige middag op de dorpskermis: ik proef zoetstok, die roze.

Misschien zal men je eerder gezien als ware fijnproever wanneer je het moeilijk, langdradig en poëtisch maakt, maar laat mij dan toch maar lekker de lompe doch duidelijke Brabo blijven.

2 Responses to “Column: De Metafoor”

  1. Eric 13. Feb, 2013 at 13:17 #

    Tof artikel. Grotendeels eens, al zijn sommige woorden in de ogen van de leek onduidelijk maar simpelweg veel gebruikt bij de echte nerds. Als ik een bier funky vind weet jij wat dit betekend, terwijl iemand anders me zal aankijken alsof ze vuur zien branden…

    [Reageer]

    André Reply:

    Dat komt misschien ook omdat we in het Engels raten. Als ik een bier zou moeten omschrijven aan een Nederlander dan zou ik het woord funky nooit gebruiken. Maar inderdaad, sommige woorden wen je je gewoon aan. Mijn doel is het alleen om het begrijpbaar te houden, zeker wanneer je de bier enthousiastelingen wil aanspreken in plaats van de biernerds.

    [Reageer]

Leave a Reply