De Eindhovense bierscene is getting better..

6 Dec

Nog maar een paar jaar geleden stelde Eindhoven, toch de vijfde stad van Nederland, op biergebied he-le-maal niets voor. Een redelijk bekend uitgaansgebied waar voornamelijk jong volwassenen in hun laatste tienerjaren dan wel hun ‘early twenties’ over het algemeen enkele uren na binnenkomst als dolle herders weer vertrokken, een stuk of 20-30 glazen pils in de kraag, al dan niet aangevuld met diverse verschillende shotjes.

Eén kroeg was er, waar je speciaalbier kon drinken. De bierprofessor. Een smal, onopvallend kroegje midden in dat uitgaansgebied. Voor die tijd was het bijzonder en in die zin waren zij pioniers. Maarliefst 100, en later zelfs 150 verschillende bieren kon je er bestellen en van geen van de bieren had je ooit gehoord. Dit gold althans voor de meeste bezoekers.

Tegenwoordig is de bierprofessor compleet overvleugeld. De hoeveelheid bieren is niet meer uitzonderlijk en de bieren zelf, voornamelijk ‘usual suspects’ gebrouwen bij onze zuiderburen, zijn niet meer onbekend bij het gros van de mensen. Hoewel het een prima kroegje alsook een opvallende ‘vreemde eend in de bijt’ in het uitgaansgebied blijft, is er geen sprake van vernieuwing en geldt hier het adagium “stilstand is achteruitgang”.

De opkomst van het speciaalbier heeft brewpub Van Moll doen ontstaan, de Eindhovense Stadsbrouwerij (waar je ook ter plaatse het bier kunt consumeren) is opgericht, Mitra Van Bergen heeft ruim 800 bieren voorradig en het aanbod wijzigt continu, een tweede speciaalbierwinkel (de Bierbrigadier) is opgericht door Casper Pennings en recentelijk opende Drinker’s Pub zijn deuren, alwaar biersommelier Dennis Kort een prachtig bieraanbod op de kaart heeft gezet. Ik loop kort de voornoemde ‘places to be’ even langs voor een korte toelichting.

Mitra Van Bergen

Mark van Bergen heeft al jaren veruit het grootste aanbod van speciaalbier in de regio Eindhoven. Met ruim 800 bieren voorradig kun je gemakkelijk drie kwartier in de winkel ronddwalen om alle bieren te scannen. De doorloop is een van de grote voordelen. Net als bij Van Moll brewpub kun je ook hier bij elk bezoek je mandje weer volladen, of toch ten minste enkele nieuwe bieren vinden. Mitra van Bergen is al jaren een ver bovengemiddelde mitra vestiging qua speciaalbier, zo niet de mitra  voor speciaalbier. Zeker voor bezoekers van buiten de regio: dit is je eerst stop alvorens op zoek te gaan naar de pubs. Daarbij is de winkel gelegen op industrieterrein De Hurk en gemakkelijk bereikbaar vanaf de snelweg. Nadat je vervolgens je auto ergens in het centrum hebt geparkeerd ga je op zoek naar onderstaande etablissementen.

Van Moll

Van Moll Brewpub heeft zich sinds hun opening in oktober 2013 in razend tempo ontwikkeld tot walhalla voor de speciaalbier liefhebber die zijn ontgroeningsperiode (lees: ‘hey kijk, Palm, dat is apart! Ach, die ken ik al, doe mij maar een Grimbergen, altijd lekker zo’n trappist’) voorbij is. Een aantal bieren staat vast op de kaart, maar zelfs voor een doorgewinterde ‘ticker’ die constant op zoek is naar nieuwe bieren (zoals ondergetekende) is er wekelijks wat nieuws te vinden. Bovendien doet Erwin van Moll het goed als brouwer: zijn bieren zijn een absolute toevoeging, niet alleen aan de brewpub, maar ook aan het Nederlandse bierlandschap. Dat het concept is aangeslagen en erg goed draait is overigens niet ook in geringe mate toe te schrijven aan het team dat de pub runt onder leiding van Jaap Hermans. In de twee jaar dat Van Moll open is zie ik als vaste bezoeker dat het team onder zijn verantwoording is gegroeid in alle opzichten. De bierkennis is goed en dat is vooral belangrijk, nu regelmatig de ‘klacht’ wordt gehoord dat deze te wensen over heeft gelaten bij een bezoek aan een speciaalbiergelegenheid. Vaak wordt de kracht van Van Moll voornamelijk toegeschreven aan het aanbod en de eigen bieren, maar het team dat Jaap neerzet draagt hier net zoveel aan bij en verdient dus een dikke pluim.

De Bierbrigadier

De bierwinkel van Casper Pennings begon relatief klein (ca. 200 bieren) maar is sinds de start op 17 juni 2015 (dus pas een half jaar geleden!) qua aanbod al ruim verdubbeld (ca. 450). Casper is actief op facebook waar regelmatig updates over nieuwe bieren en dergelijke voorbij komen. De achterdeur van de winkel is hemelsbreed zo’n 15 meter van de achterdeur van Van Moll, maar omdat je een klein blokje om moet om er te komen loop je ca. 200m van voordeur tot voordeur. De winkel zit in een krap straatje, maar er is aan de achterzijde een parkeerplaats gereserveerd voor klanten. Stop even voor de deur, vraag het snel binnen en het personeel of Casper zelf wijst je de route. Een supergaaf pluspunt van deze bierwinkel is dat je er 1L-growlers kunt laten vullen op een heel gave growler-filler. Een absolute aanrader om eens te (laten) doen. Tot slot nog een opmerkelijk feitje: de bieren staan bij de Bierbrigadier niet gesorteerd op brouwerij, maar op bierstijl. Voor de fanatieke ticker is het dus soms even zoeken, maar voor zo’n beetje alle andere mensen is het zeer klantvriendelijk, omdat men als men weet wat men (ongeveer) wil direct een heel schap kan doorzoeken met soortgelijke bieren. Overigens, als fanatieke ticker is het ook geen probleem, want als je tegen Casper zegt welke bieren c.q. welke brouwerij je nog moet hebben dan pikt ie ze er zo tussenuit. Als je dan toch in de buurt bent mag je de Bierbrigadier gewoon niet missen!

Drinker’s Pub

De Drinkers Pub is nog gloednieuw. Enkele weken geleden opende deze nieuwe pub, op een steenworp afstand van Van Moll brewpub, zijn deuren. De bierselectie is zoals gezegd in handen van Dennis Kort, wat een zeer gevarieerde en flink lange lijst van 500 bieren oplevert. Verder is de kroeg ‘gewoon’ ingedeeld als een gewone kroeg met een -overigens hele lange- bar (ik mis alleen de haakjes onder de bar om mijn jas op te hangen!) en verschillende zitplekken. Achterin de pub is een keukentje en je kunt er dus ook wat eten bestellen, zoals een bord nacho’s. Het personeel is qua kennis duidelijk nog niet zover als ze bij Van Moll zijn, maar ze zijn vriendelijk en behulpzaam. De moeite waard om eens te bezoeken.

Stadsbrouwerij Eindhoven

Stadsbrouwerij Eindhoven is ontstaan uit de ‘samensmelting’ van Brasserie Bours en Eijkenrode Bier. Enkele maanden geleden was het op het oog niet meer dan een oud, leeg pand, maar er is ontzettend hard gewerkt de afgelopen maanden. Inmiddels is de brouwerij geheel geïnstalleerd en in werking en ook het proeflokaal is helemaal klaar. Het ziet er prachtig uit en het is de moeite van het bezoeken zeker waard. Wel heeft men het allemaal zeer voortvarend aangepakt, althans, het pand en proeflokaal zijn groot! Ik hoop maar dat het niet te groot is.. Tijd zal het leren.

Brouwerij Het Veem

Op de valreep nóg een brouwerij in Eindhoven. Brouwerij Het Veem (Torenallee 86, in Vershal Het Veem) staat nog in de steigers, maar het bijbehorende proeflokaal is al geopend. Aan de brouwinstallatie wordt op dit moment nog gewerkt, vooralsnog brouwt men op locatie. In januari hoopt men de installatie klaar te hebben en te kunnen beginnen met het maken van de eerste (proef)brouwsels. Medio 2016 moet ook hier het eigen bier uit de kranen stromen en is de volgende locatie in de Eindhovense bierscene een feit.

The world is (not) really changing

22 May

Nou ja de wereld… Nederland dan toch. Tot voor kort konden wij Nederlanders aldus diverse recensenten (op diverse bierwebsites) geen IPA’s brouwen. En Imperial Stouts dat kon alleen De Molen. Nou vooruit, en Emelisse zo nu en dan, maar De Molen stond er wereldwijd om bekend. Alle nieuwe brouwerijen ten spijt, IPA’s maken was nog steeds iets wat geen van allen beheerste en de Imperial Stouts konden toch niet tippen aan die van de brouwer uit Bodegraven. Maar is dat nog steeds zo? Ik ben benieuwd en deel u mijn persoonlijke overpeinzingen. 

Wat de Imperial Stouts betreft heeft De Molen natuurlijk inderdaad al jaren een reputatie die tot in de uiterste woestijngronden van de wereld bekend is. Ook de ratebeer ranglijst is er sinds de toestroom van nieuwe brouwers nauwelijks anders gaan uitzien. De brouwers waarvan de bierliefhebbers wel weten dat ze (steen)goeie Imperial Stouts maken komen ondanks dat gegeven op z’n vroegst pas in de middenmoot. Afgezien van Rooie Dop DOS Bourbon BA (23e) staan er in de top 50 Imperial Stouts uit Nederland alleen maar bieren van De Molen of Emelisse.

Bovenstaande heeft niet alleen te maken met het feit dat deze twee brouwerijen simpelweg hele goeie bieren op de markt hebben gebracht. Belangrijker nog is dat ze deze hele goeie bieren, of ten minste een deel daarvan, op de markt hebben gebracht toen er nog maar weinig van deze dikke Imperial Stouts waren. De reputatie die ze daarmee opbouwden kan niet anders dan hebben bijgedragen aan de scores voor bieren die later volgden. Voor nieuwe brouwers is het niet makkelijk om daar tussen te komen c.q. hetzelfde te bereiken. world

Daarnaast denk ik dat door het aanbod en de verbeterde kwaliteit vaker wordt geconcludeerd bij het proeven van een Imperial Stout dat ‘ie wel goed is, maar er niet bovenuit steekt’. Kortom: ‘erg lekker, maar zo zijn er meer’. En zie er met het huidige aanbod aan brouwerijen en bieren dan nog maar eens bovenuit te steken. Bovendien zie ik het ook aan mijn eigen lijstje. Aan kop staan nog steeds 3 bieren van De Molen. Van de eerste 11 zijn er slechts 3 niet van De Molen of Emelisse. Nee, aan de top van de Nederlandse Imperial Stouts gaat niet snel veel veranderen denk ik.

Qua IPA’s – en ik beperk mij in dit verband tot de bieren die op ratebeer als IPA zijn gecategoriseerd en niet alle afgeleiden daarvan (Black IPA, DIPA, Session IPA) – kon Nederland nooit meekomen met het hop-geweld uit vooral de VS. De hoogst gerate Nederlandse Imperial Stout? Een 4.14. En nog een stuk of 20 meer boven de 3.9. De hoogst gerate IPA uit Nederland? Niet boven de 3.7 en 20 bieren verder zit je op een 3.5.

Waarom is dit verschil zo groot? Ik denk omdat de (American style) IPA’s pas later echt zijn komen overwaaien. Ik zie pas sinds kort in de bierwinkels waar ik kom standaard een lekker fruitige IPA op de plank staan. Tot mijn grote vreugde overigens. Maar waarom scoren ze dan lager?

Sowieso scoren Imperial Stouts nu eenmaal bijna altijd (gemiddeld) hoger. En eerlijk is eerlijk, er zitten (althans kunnen zitten) veel meer smaken in. Als iemand niet van hop houdt vindt ie IPA 1 niet lekker, IPA 50 niet lekker en normaal gesproken IPA 1707 ook niet. Maar als iemand niet van een sterk geroosterde Imperial Stout houdt kan ie kiezen voor een ‘chocolade Imperial Stout’, een koffie Stout, een vanille stout etc. etc. Daar komt nog eens bij dat, vind ik althans, Barrel Aging een Imperial Stout echt kan verbeteren, terwijl het een IPA meestal niet te goede komt.

Tot zover de verschillen tussen de stijlen. Waar blijven de Nederlandse IPA’s die de gemiddelden van hun Amerikaanse tegenhangers gaan benaderen of overtreffen? Hoewel De Molen ook in de IPA ranglijst sterk vertegenwoordigd is zijn hier veel meer andere brouwers te vinden. Van Moll heeft met hun Doerak (3.68) recentelijk de leiding overgenomen van Emelisse Earl Grey IPA (3.66), in de top 10 zijn verder ook nog ’t IJ, Pampus en De 7e Hemel te vinden en verderop duikt een veelvoud aan andere brouwerijen op.

Langzaam maar zeker lijken er dus toch veranderingen op komst. Ik zie het ook in mijn eigen lijst. Mijn top 5 behelst maar één bier van voor 2014 en de bieren zijn afkomstig van 4 verschillende brouwers. Hoewel ik zonder meer biased ben heeft Van Moll wat mij betreft de beste IPA’s van Nederland op het moment. Maar zij hebben een groot nadeel: ze zijn een brewpub die –relatief gezien– maar weinig bottelt. De Doerak is sinds kort op fles verkrijgbaar en komt prompt bovendrijven als nummer 1 IPA van Nederland.

Overigens draagt het bottelen ook maar in beperkte mate bij aan een (hogere) score. Sterker nog, het kan de score ook nadrukkelijk negatief beïnvloeden en ook hierin schuilt een verklaring voor de lagere gemiddelde score ten opzichte van de Imperial Stouts. Niet voor niets staat er op sommige flesjes Imperial Stout van De Molen dat het bier tot 25 jaar houdbaar is. En niet voor niets staat er op sommige flesjes IPA van The Kernel dat het bier binnen 3 maanden gedronken moet worden. Dat maakt het natuurlijk niet makkelijker om een top IPA ook na verschepen als top IPA te laten smaken. Hoe oud is het bier? Hoe is het bewaard? Hoe lang staat het al in het licht in de winkel?

Toch blijven de scores voor de Nederlandse IPA’s ook achter vergeleken met de algehele IPA top. Wij Nederlanders zijn een, hoe zal ik het zeggen, zuinig volkje. We worden niet snel ‘hyperenthousiast’ en als veel anderen dat worden zijn sommigen onder ons nog eerder geneigd om ‘een Waldorf & Statler-tje’ te doen dan om erin mee te gaan. Dit in tegenstelling tot andere landen, zo lijkt. Want behalve de VS schieten de hoog scorende IPA’s uit bijvoorbeeld Polen ook ineens uit de grond, waarbij er maar weinig Poolse users zijn die het bier geen hoge score geven.

Hiermee wil ik overigens in het geheel niet zeggen dat het geen goeie bieren zijn. Integendeel, ik heb een enkel bier mogen proeven en het was heel erg goed, maar niet beter dan de Nederlandse IPA’s!

Is the world really changing? Nou, qua Imperial Stouts lijkt er (in Nederland) weinig te veranderen tot een brouwer een nieuwe doorbraak vindt, voor zover niet alles al is geprobeerd met deze top-stijl. Wat IPA’s betreft kunnen we echter nog veel winnen. De eerste tekenen zijn er, de eerste steengoeie IPA’s ook al. De komende tijd zullen er alleen maar meer volgen. En dan is het slechts een kwestie van tijd tot dat ene bier zal opduiken dat wij met z’n allen die IPA-top in gaan katapulteren!

Soort (ikvindhetmaarn)X

13 Apr

… en die andere dan? Een vraag die vele van jullie zich waarschijnlijk gesteld hebben de afgelopen dagen. SpoelenMaar bestaat toch uit meer personen dan die ene van soort X+Y? Waar is die dan gebleven? Is hij gestopt met het drinken van goddelijke, smaakvolle bieren? Is hij teruggegaan naar zijn roots en overgestapt op een Bavaria-only-regime? Zijn z’n handen er afgehakt na het stelen van een krat Jupiler en moet hij leren typen met een stukje hout tussen zijn tanden? In deze aflevering van hoe is het nu met: André van SpoelenMaar – De man die die nooit te beroerd was om overhaast een onderbuikreactie te plaatsen op SpoelenMaar; de man die de Nederlandse bierwereld eigenhandig uit het slop trok; de man die een hele generatie leerde hoe ook zij biersnobs konden worden.

(more…)

Soort X….+Y?

8 Apr

Enige tijd geleden al schreef ik een voor sommigen wellicht enigszins vaag overkomend verhaal over Soort X. Voor degenen die niet door de vage termen en bedoelde metaforen heen konden prikken: de strekking van het verhaal was dat ik voorheen fanatiek op zoek ging naar nieuwe bieren, nieuwe bierwinkels, nieuwe brouwerijen enz. enz. maar dat ik daar mogelijk van af zou (moeten) stappen na de geboorte van mijn eerste kind. Inmiddels is het zover en is het tijd voor een eerste evaluatie.

 

De maand maart is op een dag na voorbij. Ondanks de aandacht die het nieuwste gezinslid op zich eist valt het met het missen van nachtelijke uren nog behoorlijk mee als ik vergelijkingen maak met verhalen van anderen. Desalniettemin is de impact groot. Er is minder tijd voor hobby’s en randzaken, dus ook minder tijd voor bier. Van een maandgemiddelde van iets boven de 200 in pakweg de afgelopen 3 jaar gingen er slechts 84 nieuwe bieren over de tong de afgelopen maand.

Er zijn inmiddels meer dan 300 brouwerijen in Nederland. De ontwikkelingen zijn nog altijd stormachtig. Een jaar geleden was ik als fanatiek jager-verzamelaar door het hele land op zoek naar bieren van de nieuwste net geopende microbrouwerijen, ondanks het feit dat bijhouden toen ook al een illusie was. Die drive is nu grotendeels weg. De oorzaak aanwijzen lijkt simpel genoeg, maar het verrast me hoe gemakkelijk het gaat.

Hoewel ik hoop dat de befaamde Oirschotse donderdagavond-tastings doorgang zullen blijven vinden is ook hier de drang minder groot dan voorheen. Ik las in het verleden al vaker de verhalen van fanatieke proevers die na enkele jaren hun interesse langzaam verloren of toch ten minste zagen verminderen. Mij zou dat niet gebeuren, dacht ik nog… relax3

De afgelopen maand ben ik al regelmatig ’s avonds op de bank geploft met net zoveel zin in een goed bier als voorheen. De keuze viel echter steeds vaker op een bier dat ik al ken. Waarvan ik weet dat het goed is en ik er van zal genieten. BrewDog’s Punk IPA, ik hoor van sommigen dat ie ‘niet meer zo goed is voorheen’, maar mij smaakt ie prima en het is daarnaast goed betaalbaar. En tegenwoordig ook nog gemakkelijk verkrijgbaar bij de supermarkt, wat wil je nog meer? Of Gulpener Ur-Hop, heerlijk fris, mooi hoppig, goed betaalbaar en gemakkelijk verkrijgbaar. En af en toe sluit ik af met een nog altijd mooie imperial stout van De Molen. Ogen dicht en genieten zonder na te hoeven denken, wat een ontspanning.

Ik lijk me vrij plotseling te hebben overgegeven. Ben terecht gekomen in een rustig vaarwater te midden van een immer voortdurende bierstorm. Ik ben benieuwd of het doorzet of dat ‘het jachtinstinct’ toch weer op komt zetten. Misschien lonken de oude en nieuwe brouwerijen met hun nieuwe bieren dadelijk wel weer als de zon begint te schijnen en er weer wekelijks bierfestivals worden georganiseerd in de regio. We zullen wel zien. Tot die tijd doe ik het rustig aan. Als ik straks thuis kom zet ik een Ur-Hop, Punk IPA of ander licht maar hoppig bier in de koelkast waar ik -als ik na het eten koken, de kleine verzorgen, sporten, douchen en weer de kleine verzorgen eindelijk weer op de bank plof- rustig met mijn ogen dicht ontspannen van ga genieten.

De favoriete stijl

18 Feb

Na een lang hiaat is het René die de stilte doorbreekt. Deze keer ging hij op zoek naar zijn favoriete bierstijl. Niet zoals andere mensen dat wel eens doen gebaseerd op gevoelens en subjectief ingekleurde herinneringen. Via harde statistieken lost hij dit persoonlijke raadsel voor eens en voor altijd op. Althans…

Regelmatig zat ik de afgelopen weken te denken over mijn favoriete stijl. Soms vroeg iemand het aan me, soms kwam het door een bepaald bier dat ik net open trok en soms zag ik wat ik op mijn ratebeer profiel pagina heb staan. Maar ik twijfelde en werd zo nu en dan heen en weer geslingerd tussen stijlen.

(more…)